Lịch sử nước Đức, Preußen, và Otto von Bismarck

Những ai hay đọc báo chí & sách Đức hoặc xem truyền hình nước Đức, sẽ thường xuyên thấy người Đức nhắc tới một vùng đất/một dân tộc nào đó tên là "Preußen". Nếu bạn giống mình, thì lần đầu nghe qua "Preußen" hoặc "preußisch" bạn sẽ nhíu mày, thắc mắc "đây là cái quái gì vậy" và sau đó quên ngay vì không quan tâm và cũng chẳng thể định vị được nó ở đâu trên bản đồ Đức.

0 1,325

Nhưng rồi nhiều lần thấy người Đức cứ nhắc đến cái tên này hoài: kẻ thì khen ngợi hết lời và luôn nhắc tới “preußische Tugenden” (các đức tính của người Preußen), kẻ thì bĩu môi chê bai dân Preußen với vẻ dường như vừa có chút tị nạnh vừa có chút coi thường (nhất là dân Bayern 🙂 – hoặc cũng có thể, bạn đọc 1 bài báo về Nhật Bản và thấy người Châu Âu gọi Nhật là “die Preußen Asiens”/”Asia’s Prussians” (người Preußen của Châu Á)… và rồi dần dà, những ai quan tâm tới nước Đức sẽ phải đặt câu hỏi là: “Preußen là cái quái gì mà bọn Đức nó hay nhắc tới thế????”

Preußen (tiếng Anh: Prussia, tiếng Latinh: Borussia, tiếng Việt: nước Phổ) – đó là một đất nước mà thời nay không còn tồn tại, mặc dù cách đây chỉ có độ 150 năm, đây là một cường quốc của Châu Âu. Một dân tộc nổi tiếng vì tính “kỉ luật thép” của họ. Hiến pháp đầu tiên của Nhật Bản được viết dựa theo hiến pháp của nước này và hiến pháp của Anh Quốc. Và có lẽ, vì dân tộc Nhật có nhiều nét tương đồng với dân tộc Preußen, nên họ được gọi là “Asia’s Prussians/ Prussia of the East“.

Nhiều người nói rằng, nếu không có Preußen thì đã không có nước Đức của thời nay. Điều này là hoàn toàn đúng. Nhưng đừng nói với người Đức rằng họ là người Preußen: Sẽ có nhiều người gật gù đồng ý với bạn, nhưng cũng có rất nhiều người sẽ giận dữ phủ nhận.

Khác với dân tộc Việt với lịch sử 4000 năm (không rõ đúng không nhưng ta hay tuyên bố như vậy), Đức là dân tộc mới có tuổi thọ… chưa đến 150 năm. Tuy rằng khái niệm “người Đức” đã tồn tại hơn 1000 năm từ thời Trung Cổ, nhưng không đc hiểu dưới nghĩa của thời nay là 1 dân tộc chung, mà đc hiểu là nhiều dân tộc khác nhau với đặc tính chung là cùng nói ngôn ngữ tiếng Đức.

Vào giữa thế kỉ 19, “Đức” là một “Liên minh các quốc gia Đức” (Deutscher Bund) bao gồm hơn 30 quốc gia độc lập: Đế quốc Áo, vương quốc Preußen, vương quốc Hannover, vương quốc Sachsen, vương quốc Württemberg, vương quốc Bayern, thân vương quốc Liechtenstein, lảnh địa Holstein, lảnh địa Braunschweig, lảnh địa Sachsen-Gotha, Sachsen-Coburg, đại công quốc Luxemburg, đại công quốc Baden, đại công quốc Hessen-Darmstadt, các thành phố tự do Frankfurt, Bremen, Hamburg… vv và vv… Nói chung là kể hết ra thì mỏi tay và hoa mắt lắm.

Trong số các nước này, Áo (Österreich) và Preußen là 2 cường quốc tranh giành vai trò lãnh đạo.

Otto von Bismarck, thủ tướng nước Preußen (dưới quyền vua Wilhelm I.) đã là người chấm dứt tình trạng này. Ông là vị “thủ tướng Sắt” đã có công thống nhất các quốc gia Đức (trừ Áo và một vài vùng đất khác) thành một Đế quốc Đức hùng mạnh dưới sự lãnh đạo của Preußen vào năm 1871. Thành phố Berlin, thủ đô của Preußen, trở thành thủ đô của nước Đức thống nhất. Otto von Bismarck trở thành Thủ tướng Đức. Vua của Preußen, Wilhelm I., trở thành hoàng đế Đức (ông định tự xưng là “Hoàng đế của nước Đức” (Kaiser von Deutschland) nhưng các vua chúa Đức khác đã không đồng ý, chỉ cho ông mang tước hiệu “Deutscher Kaiser” (ý là để cho dân Đức hiểu rằng Wilhelm chỉ là “Hoàng đế người Đức” chứ không phải Hoàng đế thống trị cả nước Đức, LOL….)

Mặc dù đại đa số dân Đức “like mạnh” việc thống nhất Đức vào năm 1871, nhưng cũng có nhiều người (nhất là tầng lớp vua chúa/quý tộc hoặc những người trung thành với các vua chúa) cho rằng, đất nước Đức thống nhất thực ra là Preußen, và rằng họ đã bị Preußen chiếm lĩnh. Nhất là tại Bayern, nơi mà gia đình hoàng gia luôn thân thiết với Áo hơn là với Preußen, cho đến nay vẫn còn nhiều người ghét Preußen. Thậm chí, có nhiều người Bayern còn nửa đùa nửa thật nói rằng họ là “người Bayern, không phải người Đức”. Bởi đối với nhiều người, Đức là Preußen. Và đối với một số người Bayern, bị lãnh đạo bởi Berlin vẫn còn là một sự thật khó chấp nhận, nhất là giờ nay khi họ đã trở thành tiểu bang giàu có nhất Đức. 146 năm chưa đủ để xoá nhoà các định nghĩa dân tộc của thời đại trước.

Bạn nào muốn đọc và xem thêm về công cuộc thống nhất nước Đức của Otto von Bismarck, có thể click vào link dưới đây của bên Phantastic German nhé. Trong bài có video tập phim tài liệu về Bismarck (và cả transcript/sub GER/sub ENG cho những ai muốn luyện kỹ năng nghe) + lời giải thích bằng tiếng Việt.

Otto von Bismarck – vị “thủ tướng sắt” đã lập nên Đế quốc Đức

Tác giả bài viết: Phan Hoàng Hà

Bạn muốn bình luận gì?

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.