Bạn có biết: Hoàng gia Anh thực ra là… gốc Đức?

Bạn có biết: Hoàng gia Anh thực ra là... gốc Đức? Yup. Mọi người đang đọc không sai: Nữ hoàng Elizabeth của Anh, hoàng tử Williams, hoàng tử Harry... cả hoàng gia Anh (nhà Windsor) trên thực tế là một dòng dõi quý tộc Đức. Mà không phải là từ đời tám hoánh nào rồi đâu: Cho đến nay nữ hoàng Elizabeth vẫn có nhiều họ hàng người Đức hơn là họ hàng người Anh. Và hoàng gia Anh vẫn trao đổi quà Giáng Sinh theo truyền thống Đức.

0 728

Bạn có biết: Hoàng gia Anh thực ra là… gốc Đức?

Đây là đề tài khá tế nhị cứ thi thoảng lại được báo Anh và báo Đức lôi ra để bàn tán, phân tích. Tra google, ta có thể thấy đầy rẫy các bài báo như "How German is the Queen?" (báo Telegraph), "How the Royal Family shook off their German roots" (báo Independent), "Why are the royals STILL hiding their German past?" (báo Daily Mail). Năm 2015, báo Bild của Đức cũng từng bô bô rằng "vậy là Vương Quốc Anh đã được cai trị bởi người Đức 300 năm rồi".

Hoàng gia Anh (nhà Windsor) trên thực tế thuộc nhà Sachsen-Coburg und Gotha. Tên này là từ công quốc Sachsen-Coburg và Gotha, lãnh thổ mà ngày nay thuộc bang Thüringen và Bayern, được dòng họ này cai trị từ 1826 cho tới 1918. Ngày nay những thành viên của nhà này vẫn còn nắm ngai vàng ở Anh và Bỉ. Tuy nhiên vào năm 1917, vì tinh thần chống Đức ở Anh trong Thế Chiến Thứ Nhất mà vua George V. của Anh đã phải đổi tên họ của gia đình sang "Windsor". Cũng tương tự như vậy, hoàng gia Bỉ đã đổi tên họ từ "Sachsen-Coburg und Gotha" sang thành "de Belgique" (nghĩa là "của nước Bỉ").

Nhà Sachsen-Coburg và Gotha không phải dòng dõi quý tộc Đức đầu tiên lên nắm quyền tại Anh, mà là nhà Hannover (vốn dĩ cai trị vùng Braunschweig-Lüneburg). Năm 1714, Georg I. thuộc nhà Hannover nối ngôi người dì là Nữ hoàng Anne lên làm vua nước Anh. Ông gần như không nói được tiếng Anh, chỉ nói được tiếng Đức và tiếng Pháp (thời đó là ngôn ngữ ưa chuộng của giới quý tộc Châu Âu), vì vậy nên đã phải phụ thuộc vào các bộ trưởng để điều hành nước Anh. Nữ hoàng Victoria lừng danh chính là người nắm ngai vàng Anh Quốc cuối cùng thuộc nhà Hannover. Con cháu của bà theo họ chồng bà là vương thân Albert xứ Sachsen-Coburg và Gotha, bởi vậy khi nữ hoàng Victoria mất đi vào năm 1901, dòng họ Sachsen-Coburg và Gotha trở thành hoàng gia Anh.

Đối với nhiều người Châu Á, những câu chuyện thế này là điều khó tin. Thử tưởng tượng một dòng dõi quý tộc Thái Lan lên cai trị Việt Nam, hay một dòng dõi quý tộc Việt Nam lên nắm ngai vàng Trung Quốc, Hàn Quốc hoặc Nhật Bản… Đó là điều không tưởng. (Hoặc cũng có thể là có những trường hợp tương tự nhưng không đc sử sách ghi lại?) Ở Châu Âu thì đây là chuyện "bình thường như cân đường hộp sữa".


Từ hồi ad lên lớp 6, bắt đầu học về lịch sử Châu Âu là suốt ngày vò đầu bứt tai không thể hiểu nổi: Tại sao Catherine Đại Đế của nước Nga vốn dĩ là người Đức (Phổ) mà lại được cai trị Nga?? Tại sao Karl V. vừa là vua Tây Ban Nha vừa là vua Áo/Đức. Tại sao Heinrich IV. vừa là vua Đức vừa là vua Ý, vv. và vv… (Lớn lên giữa 2 nền văn hoá khổ thế đấy 😭… Văn hoá Châu Á/Việt Nam thời hiện đại đặt cao tự tôn dân tộc, vua nước nào ra nước nấy, cùng lắm là thời kỳ 1000 năm Bắc thuộc ta dưới quyền cai trị của vua TQ nhưng được hiểu là bị TQ xâm lược, chứ làm quái gì có chuyện tự dưng một bà người Trung Quốc lên làm nữ hoàng Việt Nam rồi được sử sách Việt tung hô là Đại Đế của VN. Bọn Tây thật là khó hiểu, arrrghhh!!!!).

Giải thích kĩ thì hơi rắm rối, nhưng tóm lại ngắn gọn thì có 2 yếu tố chính tạo nên hiện tượng "Vua-người-gốc-nước-A-lên-nắm-ngai-vàng-nước-B-và-dân-nước-B-vẫn-hoan-nghênh-nhiệt-liệt" tại Châu Âu:

1- Sự ảnh hưởng của đạo Thiên chúa giáo (Ki-tô giáo) tới văn hoá và xã hội Châu Âu thời xưa:

Đạo này chỉ cho phép 1 vợ 1 chồng, nhất là trong phái Công giáo (Roman Catholic Church) thì hôn nhân đc coi là sự gắn kết thiêng liêng do Chúa trời sắp đặt, chỉ có cái chết mới có thể chia lìa. Chính vì tư duy này nên chúng ta không nghe đến chuyện vua Châu Âu có "ngàn thê vạn thiếp" hay phi tần chính thức bên cạnh hoàng hậu (họ chỉ có thể có các "bồ nhí" thậm thụt, hoặc tái hôn sau khi vợ mất đi). Và cũng chính vì lý do này nên trong giới quý tộc Châu Âu, hôn nhân trở thành công cụ hữu hiệu để… mở rộng quyền lực. Muốn chiếm một vùng đất (hay ít nhất là tăng sức ảnh hưởng chính trị), ngoài chiến tranh ra họ còn có thể… kết hôn 😁. Vậy nên việc vua nước A lấy công chúa nước B làm hoàng hậu nước A là chuyện bình thường ở huyện. Vì "1 vợ 1 chồng" nên tất nhiên công chúa nước B không phải là đc gả cho A theo kiểu cống nạp/hi sinh, mà là làm vợ/hoàng hậu thực thụ, với tất cả mọi uy quyền & quyền lợi đi kèm. Vì lý do này nên thường các bà hoàng hậu Châu Âu cũng chẳng phải "nhập gia tuỳ tục", và cũng không ngại ngần gì việc truyền bá lại văn hoá của nước họ cho con cái (ví dụ: Friedrich II. der Staufer [1194-1250] có bố là vua Đức, mẹ là hoàng hậu xứ Sicily – về sau ông là vua của cả 2 nước, nhưng 39 năm cai trị thì tận 28 năm ở Ý vì cảm thấy gần gũi với nền văn hoá của mẹ hơn).

Tóm lại là sau một thời gian kết hôn qua lại kiểu này thì giới quý tộc của Châu Âu đã trở thành họ hàng xa gần của nhau hết trơn >.>" Vậy nên Georg I. của dòng họ Hannover là người Đức nhưng được kế vị ngai vàng Anh từ người dì… là chuyện rấtttt bình thường tại Châu Âu.

2- Các xã hội Châu Âu thời xưa phân chia tầng lớp rõ rệt:

Giáo sĩ, Quý tộc, Dân thường/Nông dân. Tầng lớp này được coi là được định sẵn bởi Chúa trời, không dễ mà thay đổi được. Tiền bạc không đóng vai trò lớn quyết định việc một người thuộc tầng lớp này hay tầng lớp khác: Ví dụ có những người dân thường nhờ buôn bán mà giàu có hơn hẳn những gia đình quý tộc bị rơi vào cảnh nghèo nàn – mặc dù vậy nhưng người dân giàu có vẫn chỉ đc coi là thứ dân, còn người quý tộc dù nghèo vẫn đc coi là dòng dõi quý tộc "máu xanh".

Chỉ có nhà vua mới có thể "nâng cấp" một người dân thường thành quý tộc, sau này thì còn có cách nữa là mua tước hiệu quý tộc – nhưng những người làm vậy thường không đc giới quý tộc nể trọng. Mặc dù sự phân chia tầng lớp kiểu này đã mất đi tầm quan trọng từ khi các nước Châu Âu trải qua các thời kì công nghiệp hoá và dân chủ hoá. Tuy nhiên những vết tích của lối tổ chức xã hội cổ xưa này vẫn còn hiện hữu khá rõ nét tại vài nơi, điển hình là sự phân chia giữa "House of Lords" (Viện Quý Tộc) và "House of Commons" (Viện Thứ Dân) trong quốc hội Anh.

Do sự phân chia tầng lớp chặt chẽ này nên giới quý tộc Châu Âu thời xưa tất nhiên là thường giao du với nhau, bất kể họ thuộc vào "dân tộc" nào. Nói đúng hơn thì con người Châu Âu thời xưa không hay tự ý thức về bản thân xét theo khía cạnh dân tộc, mà xét theo tầng lớp xã hội nhiều hơn. Đại loại là thời đó, (nếu loại bỏ các yếu tố râu ria như tình yêu) khi phải chọn giữa một bà người Đức tầng lớp thứ dân với một bà người Anh tầng lớp quý tộc, thì ông quý tộc người Đức sẽ chọn bà quý tộc người Anh làm vợ. Ngoài yếu tố "tầng lớp" ra thì còn một yếu tố nữa rất quan trọng đó là tông phái tín ngưỡng – nhưng mà vụ này mà giải thích thêm thì bài viết này sẽ quá dài.

Chủ nghĩa dân tộc chỉ bắt đầu "chớm nở" tại Châu Âu từ cuối thế kỉ 18, và đến thế kỉ 19 thì mới thể hiện rõ nét. Sau đó thì hệ tư tưởng này đã lan ra khắp thế giới.

Bạn nào xem phim "Game of Thrones" có thể tưởng tượng rằng "trò chơi vương quyền" tại Châu Âu thời xưa giống y như trong phim, không chỉ là theo kiểu "nước A chiến đấu với nước B", mà trên thực tế là cuộc đọ sức giữa các dòng họ quyền lực thì đúng hơn. Và cũng như một nhân vật trong phim từng nói thì "người dân chỉ mong có mưa để mùa màng tươi tốt, họ chẳng quan tâm đến trò chơi quyền lực của các lãnh chúa đâu". Người dân Châu Âu thời xưa chẳng quan tâm lắm về việc vua chúa của họ là người gốc nước nào, miễn là thuộc dòng dõi quý tộc Châu Âu và đc thừa kế ngai vàng theo đúng luật lệ đã đặt ra – quan trọng hơn nữa là điều hành đất nước ra sao để dân bớt khổ. Ngược lại thì chính các vua chúa Châu Âu cũng không đặt nặng gốc gác của họ cho lắm – đất nước nào đc đặt vào tay họ thì đó là đất nước của họ. Vì vậy nên Catherine Đại Đế mặc dù là người Đức, nhưng bà yêu nước Nga như đứa con của chính mình vậy. Các vua chúa Anh thuộc dòng họ Hannover và Sachsen-Coburg und Gotha cũng vậy: họ là người gốc Đức, nhưng vương quốc Anh mới là vùng đất thuộc về họ.

(Mà thực ra đến thời nay thì vua chúa Châu Âu cũng chỉ còn đóng vai trò tượng trưng nữa thôi.)

_Diều Hâu_

http://vnwok.de/2017/04/nguoi-duc-co-thuc-su-lanh-lung-kho-khan-chan-om/


******
Các links tham khảo:

"How German is the Queen?" (báo Telegraph)
http://www.telegraph.co.uk/…/1…/How-German-is-the-Queen.html

"Why are the royals STILL hiding their German past?" (báo Daily Mail)
http://www.dailymail.co.uk/…/Why-royals-STILL-hiding-German…

Hình vẽ châm biếm vua George V. vứt các vương miện "Made in Germany" vào một xó: https://en.m.wikipedia.org/wiki/House_of_Windsor…

Nhà Windsor: https://en.m.wikipedia.org/wiki/House_of_Windsor

Nhà Sachsen-Coburg und Gotha: https://en.m.wikipedia.org/w…/House_of_Saxe-Coburg_and_Gotha

Các tầng lớp xã hội Châu Âu thời xưa:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Estates_of_the_realm

 

Tác giả bài viết: Phan Hoàng Hà.

Bài viết thuộc bản quyền VNWOK.DE, ghi tên tác giả và nguồn khi sao chép nội dung từ website này

Bạn muốn bình luận gì?

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.