Đại học và học nghề [Phần 2]

Bài viết "Đại học vs. học nghề" hôm qua khá được ủng hộ nên Ad viết tiếp phần này để giải thích kĩ càng hơn về Berufsausbildung tại Đức, bởi vì Ad có cảm giác rằng kiến thức về Ausbildung của nhiều người Việt tại Đức rất mù mờ.

0 510

Ausbildung của Đức, theo Ad đánh giá là trình độ tương đương trung cấp hoặc thậm chí là cao đẳng tại VN. Nhiều bạn có lẽ sẽ nói: “What the f*ck, làm sao mà học nghề lại tương đương Cao đẳng được?” Yesss, sự thật là như vậy. Hồi Ad mới vào đại học (Uni), mấy từ ngữ chuyên môn tiếng Việt còn không tốt lắm, có lần nói chuyện với các anh chị du học sinh về đề tài Universität vs. Fachhochschule (FH), mọi người bảo FH là Cao đẳng. Về sau này Ad mới hiểu ra là mọi người bị nhầm nhọt tai hại! FH là trường Đại học khoa học ứng dụng!

Việc hiểu lầm về các trường lớp, bằng cấp của Đức đôi khi dẫn đến việc, nhiều người học lên đại học, cao học, tiến sĩ – nhưng lại không hiểu, để có thể xin việc với tấm bằng đại học và đòi mức lương đáng giá với tấm bằng đại học, thì bạn phải có được những kĩ năng và trình độ gì.
Tại sao có đôi lúc các nhà tuyển dụng Đức thích tuyển những người học Ausbildung thay vì người học đại học? Bài viết sau sẽ nói về những điều này:
******

Đa số người Việt định cư tại Đức (hoặc ở các nước phương Tây khác), nếu không học lên đại học, hoặc sau khi tốt nghiệp đại học không tìm được việc đúng chuyên ngành, sẽ thường đi học và làm những nghề sau:
– làm bồi bàn hoặc phụ bếp trong quán ăn, hoặc nếu có tiền vốn thì tự mở quán ăn
– mở cửa hàng bán hoa, bán hoa quả, đồ uống
– mở cửa hàng bán đồ lưu niệm hoặc bán quần áo, sửa may đồ
– học nghề nail, hoặc mở tiệm nail, làm đẹp.

Nếu bạn có niềm đam mê và có năng khiếu đặc biệt trong những ngành nghề trên, thì nhất định bạn nên theo đuổi sự nghiệp đó! Nhưng có đôi lúc, Ad cảm thấy có những người theo những công việc trên vì… họ chẳng biết nên học nghề gì khác. Có lẽ vì rào cản ngôn ngữ, vì ngại tiếp xúc với người Đức, nên người Việt chúng ta thường theo học những nghề phổ biến trong cộng đồng Việt, để có thể học nghề từ những người dạy nghề nói tiếng mẹ đẻ của chúng ta. Ngoài ra, gọi là “học nghề” chứ khi học nghề từ chủ người Việt, thường đó là “học tay nghề” chứ không phải dạng Berufsausbildung của Đức, sau 2-3 năm học nghề nếu thi tốt nghiệp thành công sẽ được cầm tấm bằng nghề được công nhận bởi nhà nước Đức trong tay. Hầu như tất cả các công việc phổ biến trong cộng đồng Việt đều là những việc mà theo luật pháp Đức không bắt buộc phải học qua Berufsausbildung cũng vẫn được phép khởi nghiệp (tuy vậy nhưng khác với người Việt thì tụi Đức làm trong những nghề này (vd: làm quán, làm nail) vẫn thường hay học qua khoá đào tạo bài bản và lấy bằng nghề trước khi khởi nghiệp).

Có lẽ đây là một trong nhiều lý do tại sao người Việt ở Đức mở rất nhiều quán ăn (Restaurant) nhưng rất ít ai mở tiệm bán bánh ngọt (Konditorei), bởi vì để có thể mở tiệm bánh thì ít nhất một người trong ban quản lý tiệm phải sở hữu bằng Konditormeister, còn mở Restaurant thì không cần bằng nghề. Luật Đức phức tạp như vậy đó 😂.

Nhưng từ việc đó, chúng ta cũng có thể thấy rằng, bằng nghề (Ausbildung) của Đức thực sự là có giá trị – không chỉ là trước pháp luật, mà cả trong xã hội Đức. Những ai đã từng làm trong một xí nghiệp Đức có lẽ đã nghe tới khái niệm “gelernter Arbeiter/ Facharbeiter” (những người thợ hoặc nhân viên đã tốt nghiệp Berufsausbildung, có bằng nghề và kiến thức chuyên môn) vs. “ungelernter Arbeiter” (những người không học nghề/ không có bằng nghề). Người Đức đánh giá rất cao những ai là “gelernter Arbeiter”, và họ rất-rất-rấttt tự hào về hệ thống đào tạo nghề kép (Duales Ausbildungssystem) của họ.

Ngay cả tổng thống Mỹ Donald Trump là người rất kiêu hãnh, luôn coi Mỹ là nhất quả đất, nhưng cũng vẫn phải khen ngợi hệ thống đào tạo nghề của Đức: “And, of course, for decades, Germany has been a model for highly successful apprenticeship — that’s a name I like, “apprentice” — apprenticeship programs. As a result, Germany’s youth unemployment rate is much lower than many of the other countries, especially the EU countries.” (https://www.whitehouse.gov/…/remarks-president-trump-roundt…)

Khi đã có tấm bằng nghề, một người có thể học lên tiếp để lấy tấm bằng Meister (https://de.m.wikipedia.org/wiki/Meister, có thể dịch nôm na là “sư phụ”, một người rất thạo nghề và được phép đào tạo nghề cho học viên) – hoặc là chọn học tiếp lên đại học.

Điều quan trọng mà Ad muốn nói tới trong bài này là: Ở Đức có hơn 300 ngành nghề được nhà nước công nhận (anerkannte Ausbildungsberufe), và nếu giấy tờ của bạn ổn định, bạn có thể chọn học bất cứ nghề nào trong đó. Và ngay cả nếu bạn là người thích lao động đầu óc chứ không thích lao động chân tay, thì tất nhiên là cũng có rất nhiều ngành Ausbildung cho bạn.
Ví dụ như nghề Fachinformatiker (nhân viên tin học/ lập trình viên) hay Industriekaufmann/-kauffrau (nhân viên quản trị kinh doanh trong công nghiệp), Bürokaufmann/Kaufmann für Büromanagement (nhân viên quản trị kinh doanh và quản lí văn phòng), Steuerfachangestellter (nhân viên văn phòng thuế), thậm chí là bạn có thể học khoá đào tạo công an.

Những ai quan tâm đến việc học Ausbildung tại Đức, có thể tham khảo thêm thông tin về các ngành nghề phổ biến tại đây:
https://www.br.de/…/ard-alpha/sendungen/ich-machs/index.html

Ngoài ra thì hãy hỏi bác Google, người bạn thông thái của mọi nhà!

Có nhiều khi, các nhà tuyển dụng Đức sẽ thích tuyển dụng người học Ausbildung hơn người học đại học, bởi vì có những kiến thức chuyên môn được dạy trong Ausbildung nhưng không được dạy trong đại học. Nếu người học đại học ra trường không có kinh nghiệm thực hành gì, thì thay vì “mua” sức lao động của một nhân lực bằng cấp cao, đắt đỏ lại vô tích sự, thà họ tuyển một người thợ đã qua khoá đào tạo 3 năm, vừa rẻ hơn lại được việc hơn.

Vậy nên lời khuyên của Ad dành cho tất cả những ai đang học đại học là: Nếu bạn chưa có kinh nghiệm thực hành trong chuyên ngành của bạn, hãy bỏ thời gian ra đi thực tập trong lúc đang đi học. Thà rằng học lâu 1-2 kì, còn hơn là tốt nghiệp sớm nhưng bỡ ngỡ, không có kinh nghiệm thực tập nào. Nếu không, rất có thể bạn sẽ thua trong cuộc đọ sức với người học nghề cùng chuyên ngành.

Tác giả: Phan Hoàng Hà

Bạn muốn bình luận gì?

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.